 Afbeelding 95 |
Afbeelding 95 |
De incest beruchte ziekteverwekker binnen deze groep is Costia necatrix. Vooral in viskwekerijen is het een gevreesde parasiet, die massale sterfte kan veroorzaken onder visbroed. Ook in aquaria is C. necatrix geen onbekende. Van boven gezien is het cellichaam ovaal tot boonvormig (afb. 95); de lengte bedraagt ongeveer 10 µm en de breedte 5 µm. Boven- en onderzijde zijn afgeplat. Aan de onderzijde bevindt zich een schuin-overlangs verlopende groeve.
Er zijn 2 korte en 2 lange zweepdraden. C. necatrix beweegt zich vrij over het oppervlak van huid en kieuwen, maar kan zich ook vasthechten door middel van een pseudo-zuignap aan de achterzijde van de cel. Het ziektebeeld bij besmette vissen is niet typisch; we zien ongeveer dezelfde veranderingen optreden als bij andere gevaarlijke uitwendige parasieten, zoals Chilodonella cyprini (§ 3I). Bij infecties met Costia necatrix zijn vooral de woekering van huidcellen en de versterkte slijmvorming opvallend. De huid raakt verdikt en witachtig verkleurd. In een afstrijkje van huid of kieuwen kunnen we de parasiet alleen herkennen onder de microscoop bij sterke vergrotingen (minstens 400 x).
Behalve C. necatrix kunnen ook andere flagellaten op vissen parasiteren. Bij koudwatervissen komen voor Cryptobia agitata en C. bran chialis (Bykhovskaya-Pavslovskaya en medewerkers, 1964). Deze soorten zijn langwerpig van vorm en bezitten 2 zweepdraden, gelegen aan de uiteinden van de cel. C. agitata is slechts 4,6-7,7 µ m Lang en 3,2-4,6 µ m breed. Uit eigen onderzoek is gebleken, dat bij tropische siervissen verschillende niet-gedetermineerde flagellaten als ziekteverwekker kunnen voorkomen. Veelal is het niet goed mogelijk ze in een huidafstrijkje nader te onderzoeken. Men ziet slechts kleine en sterk beweeglijke celletjes.
Uitwendige flagellaten bij vissen kunnen worden bestreden door Trypaflavine ® (5 à 10 mg/1) of Rivanoi ® (2 mg/1) aan bet water toe te voegen. Vanwege mogelijke nadelige gevolgen voor de waterplanten kan men hiervoor bet beste een apart bakje nemen. De vissen dienen 2 keeruur in de oplossing te blijven.